اتحادیه مصرف کارکنان دولت خراسان رضوی

از جمله طرحهاي تحولات اقتصادي، اصلاح نظام توزيع مي‌باشد. نظام توزيع مطلوب، علاوه ‏بر برآورده كردن نيازهاي مصرف‌كنندگان موجب رشد و توسعه بخشهاي توليدی می‏گردد.

بررسي تجارب ساير كشورها در امر ساماندهي نظام توزيع و نیز كسب نظرات كارشناسان داخلي، استفاده از شبكه فروشگاههای زنجيره‌اي مصرف تحت عنوان همیار را توجيه و ضروري مي‌نمايد. با اجرا و راه‌اندازي اين طرح، كالاهاي اساسي و مصرفي خانوار به طور مستقيم از توليدكنندگان معتبر داخلي و خارجي تأمین و توسط شبكه توزيع توانمند و اختصاصي تعاونیها، در اختيار آنها قرار خواهد گرفت.

از اين طريق فرآيند جاري خرده‌فروشي در كشور مطابق با استانداردهاي جهاني و متعارف در كشورهاي پيشرفته، اصلاح و ترميم شده و با حذف لايه‌هاي مختلف عمده‌فروشي و واسطه‌ها، علاوه بر كاهش قيمت عرضه كالاها، حاشيه سود توليدكنندگان نيز افزايش خواهد يافت.

علاوه بر آن با تمركز مديريت و سازماندهي اين فروشگاههاي زنجيره‌اي و بهره‌گيري از آخرين فناوريها و تجهيزات پيشرفته اطلاعاتي، امكان برنامه‌ريزي ميان‌مدت و بلندمدت براي تأمين كالاهاي موردنياز فراهم می‌گردد و اين امر تأثير مستقيم در كاهش هزينه‌ها و قيمت تمام شده كالا خواهد داشت.

در کنار مزایای مزبور، با برقراري ارتباط سازمان‌يافته با توليد‌كنندگان معتبر، شرايط براي برنامه‌ريزيهاي بلندمدت در خصوص تأمين منابع اوليه و فرآيندهاي اجرايي، فراهم شده و در نتيجه بستر مناسبي براي افزايش ميزان توليد محصولات موردنیاز، ايجاد و حاشيه سود براي توليدكنندگان افزايش خواهد يافت.

بدین لحاظ طراحي و اجراي موفقيت‌آميز اين طرح بزرگ و ملي مي‌تواند نتايج و دستاوردهاي ارزشمندي در اقتصاد كشور داشته و بسياري از نابسامانيهاي جاري در مبادلات تجاري و امور بازرگاني كشور را اصلاح و ترميم نمايد.

اهم دلايل عدم كارايي سيستم فعلی توزیع :

1- سنتي بودن سيستم توزيع، پراكندگي عوامل توزيع بخصوص در صنوف توزيعي و عدم استفاده از روشها، تكنيكهاي مناسب در جهت ارتقاء كارايي ارائه خدمات.

2- عدم سازماندهي و نبود تشكل مركزي در شبكه توزيع صنفی. به علت نداشتن تشكل مركزي، نمي‌توانند كالاها را از منابع دست اول تهيه کنند و يا خريد انبوه داشته باشند كه اين خود باعث دوگانگي در سيستم قيمت‌گذاری كالا در مناطق مختلف مي‌شود.

3- طولاني بودن سير جريان گردش كالا كه موجب افزايش قيمت تمام شده كالا و گراني آن مي‌شود.

4- عدم نظارت بر جريان توزيع كه رشد واسطه‌گري و دلالي در سطح وسيع را به همراه داشته و موجب افزايش قيمت كالا مي‌گردد.

5- عدم وجود سيستم بسته‌بندي متناسب با كالا

6- عدم توانايي خريد كلي از سوي واحدهای صنفي، به علت كمبود سرمايه و فقدان انبار جهت ذخیره‌سازی كالا، باعث می‌شود هنگامي كه به دلايل فصلي كالاها از قيمت پايين‌تري برخوردار است، توزیع‌کننده صنفي نتواند كالاي موردنياز مصرف‌كننده را با قيمت كمتري تهيه و در اختيار مصرف‌كننده قرار دهد.

7- عدم وجود امکانات کافی جهت نگهداري صحيح، با كيفيت و بهداشتی كالا، باعث از بين رفتن آن خواهد شد و درنتیجه قيمت تمام شده را نيز براي مصرف‌كننده افزایش مي‌دهد.

8- عدم استمرار در ارائه و عرضه كالا و محدودیت تنوع آن به دليل پايين بودن توانمندي مالي واحدهاي صنفي، موجب افزايش سفرهاي درون‌شهري و صرف وقت توسط مصرف‌كننده مي‌شود.

9-  برآورده نشدن تمام نيازها و مايحتاج خانوارها در يكجا و درآن واحد.

10- عدم امکان شناسايي كالا و تطابق آن با استانداردهاي قابل قبول.

نگاهی به تشكلهاي تعاوني توزیعی ایران

تشکلهای توزیعی تعاونی کشور ما، در قالب شركتها و اتحاديه‌هاي تعاوني مصرف در شهرها و شركتها و اتحاديه‌هاي تعاون روستايي در روستاهاي كشور فعاليت مي‌نمايند.

6000 واحد تعاوني مصرف در شهرها در انواع كارمندي، كارگري، محلي، آزاد و در 77 اتحاديه استاني و كشوري ساماندهی شده و فعالیت دارند.

}          در حال حاضر، قریب به 6000  تعاوني مصرف با تعداد 6022490 عضو ( که با احتساب بعد خانوار شهري 4 نفر، نزدیک به 25 ميليون نفر از جمعيت كشور را تحت پوشش دارند) و با سرمايه‌ای بالغ بر 9072 ميليارد ريال در سطح كشور فعالیت دارند.

}          با توجه به تعداد اعضاء و تعداد شرکتهای تعاونی، نسبت خرده‌فروشی 1000 می‌باشد. بعبارت دیگر، هر شرکت تعاونی می‌تواند بطور متوسط نیاز خرده‌فروشی 1000 خانوار عضو خود را تأمین نماید.

}          نسبت تعداد واحدهاي عمده‌فروش به ‌خرده‌فروش در بخش خصوصي 1 به 15 و در تعاونيهاي مصرف با توجه به تعداد اتحادیه‌ها 1 به 78 است.

فروشگاههاي تعاونی زنجيره‌اي همیار :

فروشگاههايي هستند که با قبول شرایط و عضویت در شبکه همیار  کالاهای پر مصرف و موردنیاز مردم از قبیل موادغذايي، مواد بهداشتي و كالاهاي متفرقه را با برند همیار عرضه و به فروش می‏رسانند.

• در  اين فروشگاهها كالاها به طور مستقيم از توليدكنندگان معتبر و با شرايط مناسب از نظر قيمت و كيفيت و بدون حضور عمده‌فروشان، واسطه‌ها و خرده‌فروشان خريداري شده و با كمترين قيمت و مناسبترين كيفيت به دست مصرف‌كنندگان مي‌رسد.
• در اين فروشگاهها بسياري از كالاهاي اساسي با لوگوي مشخص، عرضه شده و حتي‌الامكان شكل ظاهري و چيدمان كالاها در فروشگاههاي مختلف، الگو و شكل يكساني داشته و مصرف‌كنندگان پروسه خريد را به سرعت و به راحتي انجام مي‌دهند.
• فروشگاههای همیار مجهز به سيستم كامپيوتري متصل به شبكه اينترنت بوده و كالاهاي موجود در اين فروشگاهها، باركد اختصاصي دارند در اين فروشگاهها ميزان فروش و همچنين موجودي كالاهاي مختلف، توسط سيستمهاي ويژه كنترل شده و انتقال اطلاعات براي سفارش و تأمين كالا به صورت مرتب و منظم صورت مي‌گيرد.
• در اين فروشگاهها خريد با استفاده از كارتهاي اعتباري امكان‌پذير بوده و استفاده از پول نقد به حداقل كاهش مي‌يابد.
• شرکتهای تعاونی مصرف و واحدهاي صنفي وارد شده به اين شبكه، مي‌توانند سهام تعاونی همیار را خريداری و سهامدار آن شوند. سرمايه در گردش اين فروشگاهها توسط شركت و با حمايت معنوي سازمانها و نهادهاي دولتي تأمين خواهد شد.

هماهنگ‌کننده اين فروشگاهها شركت تعاونی همیار مي‌باشد. بر این اساس شرکت تعاونی فروشگاههای زنجیره ای همیار ایرانیان با شماره ثبت 297413 و شناسه ملی 10103353123 فعالیت خود را آغاز نمود.

ويژگيهاي اساسي :

ويژگي اساسي اين فروشگاهها عرضه كالاهاي مصرف عمومي خانوار با قيمت، كيفيت و شرايط مناسب براي افزايش رضايتمندي خريداران (حمايت از مصرف‌كنندگان) و همچنين ايجاد بستر مناسب براي افزايش سوددهي توليدكنندگان داخلي و رشد كيفي و كمي محصولات توليد شده (حمايت از توليدكنندگان) از طريق حذف واسطه‌ها و افزايش ميزان تقاضا مي‌باشد.

اصول کلی ناظر بر طرح :

اصول کلی ناظر بر اين طرح در سه بخش به شرح ذيل ، تعريف شده است:

خريد: اصلاح و بهبود سيستم فرايند خريد و تأمين كالاها

توزيع: ايجاد سيستم نوين بهبود شبكه توزيع و دستيابي به يك نظام توزيع كارآمد

فروش: اصلاح رويه خرده‌فروشي موجود.

كالاهاي موردنظر و منتخب :

كالاهاي موردنظر براي عرضه در اين فروشگاهها در چهار بخش به شرح ذيل تعيين شده است:

موادغذايي و پروتئيني

مواد بهداشتي و شوينده‌ها

لوازم‌التحرير و وسايل آموزشي عمومي

لوازم مصرفي عمومي خانواده‌ها

مأموريت :

مأموريت اصلي اين طرح، افزايش رضايت‌مندي عامه مردم در خصوص تأمين كالاهاي اساسي موردنياز خانوار مي‌باشد و از موارد ذيل نیزبه عنوان مأموريتهاي جانبي طرح می‌توان نام برد.

1. توسعه  و بهبود فرآيند خريد
2. توسعه و اصلاح فرآيند توزيع و طراحي سيستم جديد و كارآمد
3. طراحي و راه‌اندازي سيستم نوين خرده‌فروشيهاي زنجيره‌اي
4. حذف واسطه‌ها و ايجاد بستر مناسب براي افزايش ميزان سوددهي توليدكنندگان داخلی
5. طراحي و راه‌اندازي سيستمهاي نوين اينترنتي در خصوص دريافت تقاضاهاي اينترنتي و تلفني مصرف‌كنندگان و خرده‌فروشان
6. تجدید سازمان شرکتهای تعاونی مصرف در سراسر کشور

چشم انداز :

چشم‌انداز اين طرح در پايان سال 1404 :

1. در تمامي شهرهاي كوچك و بزرگ كشور، فروشگاههاي تعاونی تأسيس شده و مردم ترجيح خواهند داد نيازهاي عمومي و روزانه خود را از اين فروشگاهها تأمين نمايند.
2. فروشگاههای همیار  مجهز به سيستم حمل و نقل و شبكه توزيع مستقلي شده و هزينه‌ها و قيمت تمام شده به ميزان قابل توجهي كاهش مي‌يابد.
3. فروشگاههاي الكترونيكي همیار عملياتي شده و مردم با عضويت در این شبكه‌ها و اعلام نيازهاي ادواري و اختصاصي خود بدون مراجعه حضوري و به صورت روزانه و هفتگي، بسته‌هاي خود را از شبكه توزيع همیار دريافت نموده و هزينه‌هاي مربوطه از حسابهاي بانكي ايشان كسر مي‌شود.